مدیریت جنگ در دستان ایران

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ امام سیدمجتبی خامنه‌ای (حفظه الله)، رهبر معظم انقلاب اسلامی ۶ حکم مهم صادر کردند که پس از ماه‌ها فعالیت با انتصابات موقت یا غیررسمی، ساختار فرماندهی نظامی- امنیتی را تغییر داد. سرلشکر علی عبداللهی به عنوان رئیس ستاد کل منصوب و به صراحت مأمور تکمیل ادغام ستاد کل با قرارگاه خاتم الانبیاء، بالاترین فرماندهی عملیاتی مشترک در زمان جنگ شد. 

این انتصابات نشان می‌دهد جمهوری اسلامی از رهبری جوان‌تر، انسجام نهادی قوی‌تر و تجربه بیشتری در درس گرفتن از جنگ اخیر برخوردار است

این ادغام صرفاً تغییر ساختار اداری نیست. ستاد کل مسئول برنامه‌ریزی، سیاست‌گذاری و آماده‌سازی نیروهاست، در حالی که قرارگاه خاتم الانبیاء عملیات واقعی را رهبری می‌کند. ترکیب آنها، تصمیم‌گیری راهبردی را به عملیات میدانی در فرماندهی واحد و منسجم گره می‌زند. سرلشکر عبداللهی سال‌ها فرماندهی این قرارگاه را برعهده و در جنگ تحمیلی، بر هماهنگی بین ارتش و سپاه پاسداران، عملیات موشکی و استفاده از تنگه هرمز به عنوان دارایی نظامی کلیدی نظارت داشت. این انتصاب، وی را به پلی طبیعی برای تغییر فرآیند نهادی تبدیل می‌کند.

ترکیب جدید به وضوح نشان‌دهنده تثبیت تفکر ادامه جنگ است. سردار احمد وحیدی به عنوان فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تأیید و به درجه سرلشکری ارتقا یافت و سردار مصطفی ایزدی، رئیس سابق سایبری و تهدیدات نوظهور، به عنوان معاونش منصوب شد. 

سردار علی عظمایی به عنوان فرمانده نیروی دریایی سپاه تأیید شد و اهمیت ویژه‌ای به جبهه دریایی و مدیریت فشار در تنگه هرمز داد. 

حجت‌الاسلام حسین طائب، رئیس سابق اطلاعات سپاه و از چهره‌های کلیدی شبکه امنیتی رهبر معظم انقلاب، به عنوان فرمانده بسیج سازندگی به خط مقدم بازگشت. در همین حال، به سردار محسن رضایی دو نقش تأثیرگذار داده شد؛ دبیر شورای عالی امنیت ملی و نماینده رهبر معظم انقلاب در این دبیرخانه، که به وی چهره ای تاریخی از سپاه پاسداران در نقطه تلاقی جنگ، دیپلماسی و سیاست داخلی می‌دهد.

این انتصابات نشان می‌دهد جمهوری اسلامی تحت زعامت امام سیدمجتبی از رهبری جوان‌تر، انسجام نهادی قوی‌تر و تجربه بیشتری در درس گرفتن از جنگ اخیر برخوردار است. این جوانی صرفاً به سن مربوط نمی‌شود، بلکه نسل جدیدی از رهبران را دربر می‌گیرد که تجربه میدانی گسترده را با توانایی مدیریت تهدیدات هیبریدی و سایبری ترکیب می‌کنند. با وجود این، انتصابات اعلام شده پایان داستان نیست. انتصابات بیشتری در سازمان‌های مختلف، ازجمله نهادهای اطلاعاتی، اداری و امنیتی در حال انجام است که نشان دهنده تلاش جامع برای بستن تمام روزنه‌هایی است که پیش‌تر اجازه نفوذ و ترور شخصیت‌های کلیدی می‌داد.

این راهبرد واضح و منسجم است؛ متحد کردن مرکز برنامه‌ریزی با فرماندهی عملیاتی و کاهش شکاف بین آنها برای واکنش سریع‌تر و دقیق‌تر در درگیری‌ها. تسلط بالفعل گزینه جنگ با کاهش نسبی نقش طرفداران دیپلماسی و حتی ارتش منظم در رده‌های بالا در حال تبدیل شدن به ساختار رسمی و دائمی است. تهران از رویکرد مدیریت اضطراری به تلفات و ترورها به سمت زنجیره فرماندهی پایدارتر و دائمی‌تر در حال حرکت است. 

تمرکز بر بازدارندگی حداکثری، عملیات تهاجمی و تهدیدات ترکیبی نشان دهنده آمادگی برای حل و فصل سریع نیست، بلکه نشان دهنده بازسازی ظرفیت برای ادامه رویارویی از موضع قدرت است. انتصاب سرلشکر عبداللهی، عظمایی و رضایی، موقعیت مقام هایی را که در استفاده از تنگه هرمز به عنوان ابزاری برای فشار نظامی و مذاکره نقش دارند، تقویت می‌کند. حضور رضایی به عنوان نماینده رهبر معظم انقلاب اسلامی و دبیر شورا، به نهاد نظامی توانایی بیشتری برای نظارت یا کنترل روند دیپلماتیک می‌دهد.

جایگزینی محمدباقر ذوالقدر پیام روشنی به شاکله سیاسی می‌فرستد که ادامه محاصره و تجاوزات بدون دستاوردهای ملموس می‌تواند به انتقال مستقیم مدیریت جنگ به فرماندهان و ارتش منجر شود. بازگشت طائب به فرماندهی بسیج سازندگی نشان‌دهنده آمادگی برای ناآرامی‌های احتمالی ناشی از تحریکات خارجی با سوءاستفاده از پیامدهای جنگ و بحران اقتصادی است، نه صرفاً مقابله با دشمن خارجی. 

طائب موظف شده است شبکه اطلاعات مردمی را تقویت کند، نه فقط افزایش آمادگی بسیج. به وی دستور داده شده است دامنه آن را در بین گروه‌های اجتماعی و در محله‌ها گسترش دهد و مسجد را به مرکز فعالیت‌های محلی تبدیل کند. این موضوع بسیج را از نیروی بسیج و ذخیره سنتی به شبکه هشدار اولیه و جمع‌آوری اطلاعات توزیع شده در سراسر جامعه تبدیل می‌کند و به طور ارگانیک افراد عادی را به رهبری متصل می‌کند و شکاف‌هایی را که پیش‌تر به وسیله سازمان‌های جاسوسی دشمن برای نفوذ و ترور مورد استفاده قرار می‌گرفت، پر می‌کند.

این واقعیت که برخی مواضع اطلاعاتی و ضداطلاعاتی همچنان حل نشده باقی مانده‌اند، نکته‌ای را مطرح می‌کند که نیاز به نظارت دقیق و مستمر دارد. روایت دیدار رهبر معظم انقلاب با رئیس جمهور نشان می‌دهد بازسازی نهادهای نظامی، امنیتی و شاید وزارتخانه‌های دفاع و اطلاعات، در کنار موارد اعلام شده عمومی، در دستور کار بوده است. اگر این روند با آرامش و انضباط ادامه یابد، جمهوری اسلامی به تدریج به مدل نظامی منسجم‌تر، به رهبری سپاه پاسداران تحت زعامت رهبر معظم انقلاب و در عین حال حفظ تعادل لازم بین نهادها تبدیل خواهد شد.

طائب موظف شده است شبکه اطلاعات مردمی را تقویت کند، نه فقط افزایش آمادگی بسیج

پیام مستقیمی که این ترتیب حرفه‌ای منتقل می‌کند، واضح است: 

- ادامه‌ ادغام برنامه‌ریزی و اجرا بدون تردید

- تقویت شبکه‌ اطلاعات کلی به عنوان خط مقدم دفاع

- بستن هرگونه رخنه‌ امنیتی به محض کشف 

- حفظ برتری عملیاتی سپاه پاسداران در سلسله مراتب تصمیم‌گیری

با این رویکرد دقیق و مرحله‌ای، ایران در مرحله‌ آینده قوی‌تر و توانمندتر برای بازدارندگی ساخته و فصل رخنه‌های گذشته برای همیشه بسته خواهد شد.